Σκωτία: Εγκρίθηκε η «υδάτινη αποτέφρωση» – Η νέα μέθοδος διαχείρισης των νεκρών προκαλεί συζητήσεις
Σκωτία: Εγκρίθηκε η «υδάτινη αποτέφρωση» – Η νέα μέθοδος διαχείρισης των νεκρών προκαλεί συζητήσεις
Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης των νεκρών έρχεται από τη Σκωτία, η οποία έγινε η πρώτη χώρα του Ηνωμένου Βασιλείου που επιτρέπει επίσημα την λεγόμενη «υδάτινη αποτέφρωση», γνωστή και ως αλκαλική υδρόλυση (alkaline hydrolysis) ή aquamation.
Η μέθοδος παρουσιάζεται ως μια εναλλακτική λύση σε σχέση με την παραδοσιακή αποτέφρωση ή την ταφή και έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις τόσο σε επιστημονικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Η σχετική νομοθεσία εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο της Σκωτίας και τέθηκε σε ισχύ το 2026, προσφέροντας για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από έναν αιώνα μια τρίτη επιλογή για τη διαχείριση των ανθρώπινων λειψάνων.
Πώς λειτουργεί η «υδάτινη αποτέφρωση»
Η διαδικασία της υδάτινης αποτέφρωσης βασίζεται σε μια χημική διαδικασία που επιταχύνει τη φυσική αποσύνθεση του σώματος.
Το σώμα του νεκρού τοποθετείται αρχικά σε ένα βιοδιασπώμενο σάβανο, συνήθως από μαλλί ή μετάξι. Στη συνέχεια τοποθετείται μέσα σε έναν σφραγισμένο μεταλλικό θάλαμο που περιέχει νερό και ένα αλκαλικό διάλυμα.
Ο θάλαμος θερμαίνεται σε υψηλή θερμοκρασία και η διαδικασία διαρκεί περίπου τρεις έως τέσσερις ώρες. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου οι μαλακοί ιστοί διαλύονται, ενώ παραμένουν μόνο τα οστά και τα δόντια.
Στη συνέχεια τα οστά στεγνώνουν και αλέθονται σε μια λευκή σκόνη, παρόμοια με τη στάχτη που προκύπτει από την παραδοσιακή αποτέφρωση. Η στάχτη αυτή παραδίδεται στους συγγενείς, οι οποίοι μπορούν να τη διατηρήσουν σε τεφροδόχο, να τη σκορπίσουν ή να τη θάψουν.
Το υγρό που προκύπτει από τη διαδικασία είναι αποστειρωμένο και συνήθως διοχετεύεται στο αποχετευτικό σύστημα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς.
Σε ποιες χώρες εφαρμόζεται ήδη
Παρότι η Σκωτία είναι η πρώτη περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου που νομιμοποιεί τη μέθοδο, η υδάτινη αποτέφρωση εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται:
- οι Ηνωμένες Πολιτείες (σε αρκετές πολιτείες)
- ο Καναδάς
- η Ιρλανδία
- η Νότια Αφρική
Οι πρώτες εγκαταστάσεις που θα εφαρμόζουν τη διαδικασία στη Σκωτία αναμένεται να λειτουργήσουν μέσα στο καλοκαίρι του 2026.
Πίστη, παράδοση και σύγχρονες πρακτικές
Η συζήτηση γύρω από την υδάτινη αποτέφρωση δεν περιορίζεται μόνο σε τεχνικά ζητήματα. Για πολλούς ανθρώπους αγγίζει βαθύτερα θέματα πίστης, παράδοσης και σεβασμού προς το ανθρώπινο σώμα μετά τον θάνατο.
Στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση, η ταφή του σώματος θεωρείται η κατεξοχήν πρακτική που συνδέεται με τον σεβασμό προς τον άνθρωπο και την πίστη στην ανάσταση των νεκρών. Για τον λόγο αυτό η Εκκλησία αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις ακόμη και την παραδοσιακή αποτέφρωση, πόσο μάλλον νέες μεθόδους όπως η υδάτινη αποτέφρωση.
Αρκετοί θεολόγοι και πιστοί εκφράζουν τον προβληματισμό ότι τέτοιες πρακτικές απομακρύνονται από τις παραδόσεις που ακολουθούνται επί αιώνες στον χριστιανικό κόσμο.
Από την άλλη πλευρά, υποστηρικτές της μεθόδου υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια σύγχρονη επιλογή που δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να αποφασίζουν οι ίδιοι για τον τρόπο διαχείρισης της σορού τους μετά τον θάνατο.
Παράλληλα, υπάρχει συζήτηση και γύρω από τον ισχυρισμό ότι η μέθοδος είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον. Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι το τι θεωρείται πραγματικά «οικολογικό» εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ενέργεια που χρησιμοποιείται, οι υποδομές που απαιτούνται και η επεξεργασία των υπολειμμάτων.
Έτσι, πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, η υδάτινη αποτέφρωση ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση που αφορά την παράδοση, τις θρησκευτικές αξίες αλλά και τις σύγχρονες αντιλήψεις γύρω από τον θάνατο και τον σεβασμό προς το ανθρώπινο σώμα.
