Τοξοπλάσμωση σε σαλάτες RTE: Κίνδυνοι & Πρόληψη στην Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική άνοδος των κρουσμάτων τοξοπλάσμωσης (Toxoplasma gondii), ιδιαίτερα μεταξύ ατόμων που καταναλώνουν φρέσκα ή έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα.

Κίνδυνοι για τον άνθρωπο

Το παράσιτο Toxoplasma gondii μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες, καθώς η μόλυνση μπορεί να προκύψει από ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κρέας και άπλυτα φρούτα ή λαχανικά. Ιδιαίτερα επικίνδυνοι είναι οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, οι οποίοι μπορεί να εμφανίσουν σοβαρά νευρολογικά ή αναπνευστικά συμπτώματα.

Κίνδυνοι για εγκύους και επιπλοκές

Η τοξοπλάσμωση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε συγγενή τοξοπλάσμωση (CT), προκαλώντας αποβολές, δυσπλασίες του εμβρύου και βλάβες στο νευρικό σύστημα. Η οξεία μορφή είναι ασυμπτωματική στο 80% των ατόμων, ενώ το υπόλοιπο 20% εμφανίζει πυρετό, μυαλγίες και αυχενική λεμφαδενοπάθεια. Η σοβαρότητα εξαρτάται από τον γονότυπο του παρασίτου.

Μελέτη Eurosurveillance για σαλάτες RTE

Μια πρόσφατη μελέτη στο Eurosurveillance εξέτασε την παρουσία T. gondii σε έτοιμες προς κατανάλωση σαλάτες (RTE) στην Ευρώπη. Οι ερευνητές ανέλυσαν δύο τύπους προϊόντων: μικρά φύλλα και κομμένες σαλάτες από καταστήματα λιανικής σε 10 χώρες.

Συλλογή δειγμάτων

Η συλλογή έγινε εβδομαδιαίως από τον Οκτώβριο 2021 έως τον Σεπτέμβριο 2022, με 7–8 δείγματα ανά εβδομάδα (~320 δείγματα/χώρα). Ο συνολικός αριθμός στόχου ήταν 3.200 δείγματα, με 400 δείγματα κομμένης σαλάτας και 400 μικρών φύλλων ανά εποχή. Τα δείγματα μεταφέρονταν υπό ψύξη και πριν την ημερομηνία λήξης.

Αποτελέσματα

Η ανάλυση με μοριακές μεθόδους αποκάλυψε ότι 4,1% από τα 3.293 δείγματα σαλάτας RTE ήταν θετικά σε DNA του T. gondii. Τα περισσότερα θετικά προήλθαν από τον χειμώνα. Το 28,5% των δειγμάτων δεν είχε πληροφορίες προέλευσης, ενώ το 37,5% προερχόταν από Νότια Ευρώπη (Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία). Οι υψηλότερες θετικότητες καταγράφηκαν στη Δυτική Ευρώπη.

Ιχνηλασιμότητα και νέος κανονισμός ΕΕ

Μόνο σε λίγες χώρες (Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία) υπήρχαν πληροφορίες για τις μονάδες συσκευασίας. Η έλλειψη εναρμονισμένης επισήμανσης δυσχεραίνει την ιχνηλάτηση. Από 1/1/2025, ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/2429 βελτιώνει την επισήμανση και την ιχνηλασιμότητα σε όλα τα κράτη μέλη.

Συμπεράσματα και συστάσεις

Η παρουσία T. gondii σε σαλάτες RTE αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Συνιστάται:

• Πλύσιμο σαλατών πριν την κατανάλωση
• Ειδική προσοχή σε εγκύους και ομάδες υψηλού κινδύνου
• Ενίσχυση μέτρων καθαρισμού μετά τη συγκομιδή

Τα χημικά απολυμαντικά δεν είναι αποτελεσματικά, επομένως η χρήση άφθονου νερού παραμένει η πιο σημαντική πρακτική.

Πηγή: cibum.gr
Επιστημονική δημοσίευση: Eurosurveillance