Κατώτατος μισθός: Πώς θα φτάσει στα 1.000 ευρώ το 2028 – Ο νέος αλγόριθμος
Κατώτατος μισθός: Πώς θα φτάσει στα 1.000 ευρώ το 2028 – Ο νέος αλγόριθμος
Από την 1η Ιανουαρίου 2028 αναμένεται να εφαρμοστεί ο νέος τρόπος υπολογισμού του κατώτατου μισθού, με τον πρωθυπουργό να έχει προαναγγείλει ότι ο μισθός θα φτάσει στα 1.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη ημερομηνία δεν είναι τυχαία, καθώς συνδέεται με το χρονοδιάγραμμα που προβλέπει ο νόμος για την εφαρμογή του νέου συστήματος υπολογισμού.
Το νέο μοντέλο προβλέπει τη χρήση ενός μαθηματικού τύπου, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τόσο την εξέλιξη των τιμών όσο και τη μεταβολή των μισθών και της αγοραστικής δύναμης.
Γιατί ο νέος κατώτατος μισθός θα εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2028
Μετά τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ, τέθηκε το ερώτημα γιατί η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ τοποθετείται τον Ιανουάριο του 2028 και όχι τον Απρίλιο του ίδιου έτους.
Η απάντηση σχετίζεται με το θεσμικό πλαίσιο. Ο Νόμος 5163/2024, ο οποίος ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Ευρωπαϊκή Οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς, προβλέπει νέο μηχανισμό αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού βάσει συγκεκριμένου αλγόριθμου.
Η προετοιμασία για την πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος αναμένεται να ξεκινήσει από τα μέσα του 2027.
Δύο νέοι δείκτες από την ΕΛΣΤΑΤ
Καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία θα έχουν δύο δείκτες που σήμερα δεν υπάρχουν και πρόκειται να δημιουργηθούν από την ΕΛΣΤΑΤ.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, οι συγκεκριμένοι δείκτες θα είναι διαθέσιμοι εγκαίρως ώστε να χρησιμοποιηθούν στον νέο υπολογισμό.
Πρόκειται για:
- τον δείκτη μεταβολής μισθών, ο οποίος στο μέλλον θα χρησιμοποιείται και για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών,
- τον δείκτη τιμών καταναλωτή για το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής των νοικοκυριών.
Γιατί έχει σημασία ο πληθωρισμός των χαμηλότερων εισοδημάτων
Ο νέος δείκτης τιμών καταναλωτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα αντιμετωπίζουν διαφορετικές καταναλωτικές ανάγκες και, ως αποτέλεσμα, διαφορετική επίδραση από τις αυξήσεις των τιμών.
Σύμφωνα με τις σχετικές έρευνες, τα φτωχότερα νοικοκυριά κατευθύνουν περίπου το 55% του εισοδήματός τους σε τρόφιμα, στέγη και ενέργεια.
Παράλληλα, το χαμηλότερο 20% των εισοδημάτων επηρεάζεται από τον πληθωρισμό κατά 0,28 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο σε σχέση με το 20% των νοικοκυριών με το υψηλότερο εισόδημα και κατά 0,17 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο σε σχέση με το γενικό μέσο επίπεδο του πληθωρισμού.
Όπως εξηγεί ο δόκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου Βασίλης Μπέτσης, ένας τέτοιος δείκτης υπολογίζεται τα τελευταία χρόνια κυρίως στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, αλλά και σε άλλες χώρες, μετά από πρόταση της United Nations Economic Commission for Europe (UNECE).
Η UNECE έχει προτείνει τον υπολογισμό του δείκτη τιμών καταναλωτή ξεχωριστά για κάθε 20% της κατανομής του εισοδήματος των νοικοκυριών, ώστε να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η επίδραση των τιμών στα διαφορετικά εισοδηματικά στρώματα.
Πόσο θα αλλάξει ο κατώτατος μισθός με τον νέο τρόπο
Οι εκτιμήσεις οικονομολόγων δείχνουν ότι, αν ο νέος τρόπος υπολογισμού εφαρμοζόταν με τα σημερινά οικονομικά δεδομένα, δεν θα οδηγούσε σε μεγάλη διαφοροποίηση του κατώτατου μισθού.
Οι αποκλίσεις εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να κινηθούν περίπου στα 10-15 ευρώ.
Ωστόσο, πριν από την εφαρμογή του νέου συστήματος το 2028, προηγείται η αύξηση του κατώτατου μισθού που έχει προαναγγελθεί για την 1η Απριλίου 2027.
Από τα 920 στα 960 ευρώ το 2027;
Ο κατώτατος μισθός ανέρχεται σήμερα στα 920 ευρώ, ενώ έχει αναφερθεί ως ενδεικτικός στόχος αύξηση κατά 40 ευρώ από την 1η Απριλίου 2027, ώστε να διαμορφωθεί στα 960 ευρώ.
Το ποσό, ωστόσο, δεν θεωρείται οριστικό. Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εργασίας, το ύψος της αύξησης μπορεί να μεταβληθεί οριακά μετά την προβλεπόμενη διαδικασία διαβουλεύσεων με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς.
Οι φορείς θα καταθέσουν τις εκθέσεις τους για τον νέο κατώτατο μισθό, όπως προβλέπει ο νόμος, ενώ η κυβέρνηση θα λάβει υπόψη τα οικονομικά δεδομένα πριν από την τελική απόφαση.
Η τελική ανακοίνωση για τον νέο κατώτατο μισθό αναμένεται να γίνει στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο του Μαρτίου 2027.
Η αύξηση μπορεί να μοιραστεί διαφορετικά
Αυτό σημαίνει ότι το τελικό «μείγμα» των αυξήσεων μέχρι το 2028 δεν αποκλείεται να διαφοροποιηθεί.
Για παράδειγμα, αντί για αύξηση 40 ευρώ το 2027 και την υπόλοιπη αύξηση το 2028, θα μπορούσε να υπάρξει αύξηση κατά 50 ευρώ από την 1η Απριλίου 2027 και κατά 30 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Το τελικό ύψος των αυξήσεων θα εξαρτηθεί από τα οικονομικά μεγέθη και τη διαδικασία που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Πώς θα υπολογίζεται ο κατώτατος μισθός από το 2028
Ο νέος μηχανισμός προβλέπει ότι η ετήσια μεταβολή του κατώτατου μισθού θα προκύπτει από δύο βασικές παραμέτρους.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πρόταση της επιστημονικής επιτροπής που αποτέλεσε τη βάση για τον νέο τρόπο υπολογισμού, θα λαμβάνονται υπόψη:
- Η ετήσια μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή για το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής των νοικοκυριών, μεταξύ 1ης Ιουλίου του προηγούμενου έτους και 30ής Ιουνίου του τρέχοντος.
- Το μισό της ετήσιας μεταβολής της αγοραστικής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών για την ίδια χρονική περίοδο.
Με τον τρόπο αυτό, ο υπολογισμός του κατώτατου μισθού θα συνδέεται τόσο με τον πληθωρισμό όσο και με την εξέλιξη της παραγωγικότητας και των μισθών της οικονομίας.
Τι σημαίνει ο νέος αλγόριθμος για τον κατώτατο μισθό
Η αλλαγή του συστήματος σημαίνει ότι από το 2028 η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού θα βασίζεται σε συγκεκριμένα οικονομικά δεδομένα και όχι αποκλειστικά σε μια ετήσια κυβερνητική απόφαση.
Ο νέος αλγόριθμος θα συνδυάζει την εξέλιξη των τιμών που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά με τα στοιχεία για τους μισθούς και την αγοραστική δύναμη, δημιουργώντας ένα διαφορετικό πλαίσιο για τις μελλοντικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
