Γιορτή της Μητέρας : Πώς ξεκίνησε και πώς προέκυψε η λέξη μαμά σχεδόν σ’ όλες τις γλώσσες

Γιορτή της Μητέρας 2025: Πώς ξεκίνησε – Γιατί το λευκό γαρίφαλο έγινε σύμβολο της ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας είναι αφιερωμένη στον εορτασμό της μητρότητας και στην έκφραση ευγνωμοσύνης προς τις μητέρες. Οι ρίζες της φτάνουν έως την αρχαία Ελλάδα, όπου τιμούσαν τη θεά Κυβέλη, γνωστή ως «Μάτερ θεών» κατά τον Πίνδαρο.

Στη σύγχρονη εποχή, η πρωτοβουλία για την καθιέρωση μιας ειδικής ημέρας αφιερωμένης στη μητέρα ανήκει στην Αμερικανίδα ακτιβίστρια Άννα Μαρία Τζάρβις (1864–1948). Οι προσπάθειές της απέδωσαν καρπούς στις 9 Μαΐου 1914, όταν ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Γούντροου Γουίλσον, υπέγραψε διάταγμα καθιερώνοντας τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου ως επίσημη εθνική εορτή για τη Γιορτή της Μητέρας.

Έκτοτε, και η Ελλάδα, μαζί με πολλές άλλες χώρες, γιορτάζει αυτήν την ημέρα τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, που φέτος πέφτει στις 11 Μαΐου 2025, σύμφωνα με το sansimera.gr.

Αξίζει να σημειωθεί πως στην Ελλάδα η εν λόγω γιορτή είχε συνδεθεί παλαιότερα με τη θρησκευτική εορτή της Υπαπαντής (2 Φεβρουαρίου), κατά την οποία τιμάται η Παναγία, όταν με τον Ιωσήφ παρουσίασαν τον 40 ημερών Ιησού στον Ναό. Ο συνδυασμός των δύο εορτών ξεκίνησε το 1929, αλλά από τη δεκαετία του 1960, ο εορτασμός μεταφέρθηκε μόνιμα στη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, όπως είχε καθιερωθεί διεθνώς.

Το λευκό γαρίφαλο ως σύμβολο της ημέρας

Η Άννα Μαρία Τζάρβις επέλεξε το λευκό γαρίφαλο ως το επίσημο λουλούδι της Ημέρας της Μητέρας. Για εκείνη, το λευκό χρώμα αντιπροσώπευε την ειλικρίνεια, την καθαρότητα και τη στοργή της μητρικής αγάπης, ενώ το άρωμά του συμβόλιζε τη μνήμη και τις προσευχές που τη συνοδεύουν.

Παρόλο που η ίδια δεν επιθυμούσε την εμπορική εκμετάλλευση της γιορτής, η Ημέρα της Μητέρας εξελίχθηκε γρήγορα σε μια από τις σημαντικότερες εμπορικά ημερομηνίες του χρόνου, ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των λουλουδιών.

Το 2023, οι συνολικές καταναλωτικές δαπάνες για τη γιορτή έφτασαν τα 35,7 δισεκατομμύρια δολάρια (31,7 δισ. ευρώ), ενώ ο μέσος όρος εξόδων ανά νοικοκυριό υπολογίστηκε στα 243,50 ευρώ.

Γιατί σχεδόν παντού η λέξη “μαμά” ακούγεται το ίδιο

Ο ήχος «μα» είναι από τους πρώτους φθόγγους που μπορούν να εκφέρουν τα βρέφη. Αυτός είναι και ο λόγος που στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου η λέξη για τη μητέρα ξεκινά με το «μ» ή περιέχει τον ήχο «μα». Παραδείγματα:

• Ελληνικά: μαμά
• Αγγλικά: mama, mom
• Ιταλικά: mamma
• Ρωσικά: мама (mama)
• Αραβικά: أم (umm), αλλά και “mama” στην καθομιλουμένη
• Χίντι: मां (maa)
• Γιαπωνέζικα: ママ (mama)

Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιες γλώσσες που δεν ακολουθούν αυτό το μοτίβο. Για παράδειγμα:

• Τουρκικά: anne
• Φινλανδικά: äiti
• Ουγγρικά: anya
• Κινέζικα (Μανδαρινικά): 母亲 (mǔqīn) ή 妈妈 (māma) στην καθημερινή χρήση – άρα και εδώ διατηρείται ο ήχος «μα»
• Κορεατικά: 어머니 (eomeoni) – πιο επίσημο
• Ναβάχο: máʼ (εξαίρεση ως προς τη γραφή αλλά όχι τον ήχο)