Γινόμαστε φτωχότεροι: «Έφυγε» η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Βιογραφία

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από Μικρασιάτες γονείς. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και κατά την Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ.

Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου εντάχθηκε στο CNRS και εξελίχθηκε σε κορυφαία βυζαντινολόγο. Το 1966 έλαβε το doctorat ès lettres με το έργο Byzance et la mer και το 1976 έγινε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης.

Στο Παρίσι γνώρισε τον σύζυγό της Ζακ Αρβελέρ και απέκτησαν μία κόρη. Παρότι έζησε στη Γαλλία, παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με την Ελλάδα.

Η σκέψη της για την Ιστορία και την Παιδεία

«Η Ιστορία δεν είναι για να τη δοξάζεις, αλλά για να τη σκέφτεσαι».

«Η ορθοδοξία και η ελληνοφωνία είναι τα δύο χαρακτηριστικά του ελληνικού πολιτισμού».

«Η παιδεία δεν είναι συσσώρευση γνώσεων, είναι τρόπος σκέψης».

«Το σχολείο πρέπει να μαθαίνει στα παιδιά να σκέφτονται, όχι μόνο να αποστηθίζουν».

«Η κρίση της Ελλάδας είναι πρώτα κρίση παιδείας και μετά κρίση οικονομίας».

«Χωρίς ανθρωπιστική παιδεία, η τεχνολογία γίνεται επικίνδυνη».

«Η αρχαιότητα αττικίζει, ο Μεσαίωνας βυζαντινίζει και η σύγχρονη Ιστορία ευρωπαΐζει».

Παράσημα και τιμητικές διακρίσεις

• Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (Γαλλία)
• Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής (Γαλλία)
• Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων (Γαλλία)
• Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων (Γαλλία)
• Επίτιμη Πολίτης της Γαλλικής Δημοκρατίας
• Υψηλότατη Ταξιάρχης (Μεξικό)
• Ταξιάρχης της Εθνικής Ταξιαρχίας (Λουξεμβούργο)
• Υψηλότερη Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας των Τιμών (Αυστρία)
• Ταξιάρχης της Βασιλικής Ταξιαρχίας της Δανίας
• Ταξιάρχης των Επιστημών, της Παιδείας και της Τέχνης (Πορτογαλία)
• Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας της Τιμής (Ιταλία)
• Τιμητικό μετάλλιο της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών
• Ασημένιο Μετάλλιο του Ολυμπιακού Τάγματος της ΔΟΕ
• Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF

Ένα τέλος, μια ευθύνη

Η απώλειά της δεν είναι απλώς ο θάνατος μιας σπουδαίας επιστήμονος. Είναι η απώλεια ενός πνευματικού μέτρου. Σε μια εποχή επιφανειακής πληροφορίας, η Αρβελέρ υπενθύμιζε ότι η γνώση χρειάζεται βάθος και η παιδεία ήθος.

Γινόμαστε φτωχότεροι χωρίς τη φωνή της. Αλλά πλουσιότεροι από την παρακαταθήκη της.