Οι «Κυβερνο-άστεγοι» της Ιαπωνίας: Ζωή μέσα στα Internet Café

Στην Ιαπωνία υπάρχει εδώ και χρόνια ένα ιδιαίτερο κοινωνικό φαινόμενο, γνωστό ως
«Net Café Refugees» (ネットカフェ難民), που στα ελληνικά αποδίδεται συχνά ως
«κυβερνο-άστεγοι». Πρόκειται για ανθρώπους που δεν διαθέτουν μόνιμη κατοικία και
διαμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε internet café, τα οποία λειτουργούν ως
άτυπα καταλύματα.

Τι είναι τα internet café τύπου “καμπίνας” στην Ιαπωνία

Σε αντίθεση με τα απλά internet café της Ευρώπης, πολλά ιαπωνικά καταστήματα προσφέρουν
ατομικούς, κλειστούς χώρους διαστάσεων περίπου 1×2 μέτρα.
Οι χώροι αυτοί θυμίζουν μικρές «φωλιές» και διαθέτουν:

• καρέκλα-κρεβάτι ή λεπτό στρώμα
• υπολογιστή με γρήγορο internet
• τηλεόραση ή DVD player
• χιλιάδες κόμικς manga
• δωρεάν αναψυκτικά και καφέ
• ντους και τουαλέτες
• σε ορισμένες περιπτώσεις πλυντήρια ρούχων

Πόσο κοστίζει η διαμονή

Ο βασικός λόγος που τα internet café προσελκύουν ανθρώπους χωρίς στέγη είναι
το χαμηλό κόστος σε σχέση με την ενοικίαση κατοικίας.

• Διαμονή 8–12 ωρών: 1.500 – 2.500 γιεν
• 24ωρη παραμονή: 2.500 – 3.500 γιεν
• Μηνιαίο κόστος (συνεχής χρήση): περίπου 70.000 – 100.000 γιεν

Αντίθετα, για την ενοικίαση ενός μικρού διαμερίσματος στην Ιαπωνία απαιτούνται:

• ενοίκιο 1–2 μηνών προκαταβολή
• «key money» (μη επιστρέψιμο ποσό)
• εγγύηση
• μεσίτης
• συχνά Ιάπωνας εγγυητής

Το συνολικό αρχικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 300.000 – 500.000 γιεν,
ποσό απαγορευτικό για πολλούς εργαζόμενους.

Ποιοι είναι οι «κυβερνο-άστεγοι»

Οι άνθρωποι που ζουν στα internet café δεν είναι απαραίτητα άνεργοι ή περιθωριοποιημένοι.
Ανάμεσά τους βρίσκονται:

• προσωρινοί εργαζόμενοι (freeters)
• εργαζόμενοι με χαμηλό εισόδημα
• άνθρωποι που έχασαν τη δουλειά τους
• διαζευγμένοι ή αποκομμένοι από την οικογένεια
• νεαροί εργαζόμενοι χωρίς αποταμιεύσεις

Πότε εμφανίστηκε το φαινόμενο

Το φαινόμενο άρχισε να γίνεται μαζικό στα τέλη της δεκαετίας του 2000,
ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση του 2008.
Τότε, χιλιάδες Ιάπωνες έχασαν τη δουλειά τους και βρέθηκαν χωρίς στέγη μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η σημερινή κατάσταση

Μετά την πανδημία COVID-19, αρκετά internet café έκλεισαν ή άλλαξαν μοντέλο λειτουργίας.
Παράλληλα, το ιαπωνικό κράτος προσφέρει περισσότερα προγράμματα προσωρινής στέγασης.
Ωστόσο, το φαινόμενο δεν έχει εξαφανιστεί και παραμένει ένδειξη των

δομικών προβλημάτων της αγοράς κατοικίας στην Ιαπωνία.

Συμπέρασμα

Οι «κυβερνο-άστεγοι» δεν αποτελούν αστικό μύθο. Είναι μια πραγματικότητα που δείχνει
πώς σε μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου, η στέγη μπορεί να μετατραπεί σε πολυτέλεια.
Τα internet café λειτουργούν ως προσωρινό καταφύγιο, αλλά όχι ως βιώσιμη λύση για μια ανθρώπινη ζωή. Είναι ένα τρομακτικό σημείο των καιρών που ίσως να μη βρίσκεται και τόσο μακριά από τη δική μας πραγματικότητα.